1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టం

August 15, 2026 Uncategorized 2 minutes read

చారిత్రక నేపథ్యం

ఇంగ్లీష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ 1600లో స్థాపించబడింది. ప్రారంభంలో ఇది ఆసియా దేశాలతో వ్యాపారం చేసే వాణిజ్య సంస్థగా పనిచేసింది.
1757 ప్లాసీ యుద్ధం, 1764 బక్సర్ యుద్ధం తర్వాత ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ తూర్పు భారతదేశంలో ప్రధాన రాజకీయ, సైనిక శక్తిగా ఎదిగింది. 1765లో మొఘల్ చక్రవర్తి రెండవ షా ఆలం బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సా ప్రాంతాల దివానీ హక్కులను, అంటే భూమిశిస్తు వసూలు చేసే హక్కులను కంపెనీకి మంజూరు చేశాడు.
కంపెనీ భూభాగ విస్తరణ కారణంగా అది ఒక సాధారణ వాణిజ్య సంస్థ నుంచి రాజకీయ అధికార సంస్థగా మారింది. అయితే కంపెనీ అధికారులకు పౌర పరిపాలనలో తగిన అనుభవం లేదు. బెంగాల్ పరిపాలన అవినీతి, దుష్పరిపాలన మరియు అధిక భూమిశిస్తు వసూళ్లతో నిండిపోయింది.
రాబర్ట్ క్లైవ్ 1765లో ప్రవేశపెట్టిన బెంగాల్ ద్వంద్వ పరిపాలనా విధానం అధికారాన్ని, బాధ్యతను వేరు చేసింది. ఆదాయ వసూళ్లపై వాస్తవ నియంత్రణ కంపెనీ చేతిలో ఉండగా, పరిపాలన మరియు శాంతిభద్రతలకు నవాబు నామమాత్రంగా బాధ్యత వహించాడు.
1770 బెంగాల్ కరువు వల్ల లక్షలాది మంది మరణించారు. వ్యవసాయ ఉత్పత్తి దెబ్బతింది, ఆదాయ వసూళ్లు తగ్గాయి. ఈ సంక్షోభం కంపెనీ పరిపాలనలోని లోపాలను బయటపెట్టడంతోపాటు, కంపెనీ ఆర్థిక సమస్యలను మరింత తీవ్రం చేసింది. [energyandc…eanair.org], [pib.gov.in]
భారతదేశంలో భూభాగ విస్తరణ, వివిధ యుద్ధాలు మరియు పరిపాలనా అవసరాల కారణంగా కంపెనీ భారీగా సైనిక, పరిపాలనా వ్యయాలను భరించింది.
1770వ దశకం ప్రారంభానికి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభంలో చిక్కుకుంది. అందువల్ల బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం నుంచి ఆర్థిక సహాయం కోరింది. అదే సమయంలో, కంపెనీకి చెందిన పెద్ద మొత్తంలో టీ బ్రిటన్ గిడ్డంగుల్లో అమ్ముడుపోకుండా నిల్వ ఉండిపోయింది.
ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ తన వాణిజ్య ప్రత్యేక హక్కులను కొనసాగించేందుకు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి సంవత్సరానికి సుమారు £40,000 చెల్లించేది. కొన్ని చోట్ల పేర్కొనే అనేక మిలియన్ పౌండ్ల మొత్తం ద్రవ్యోల్బణాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకున్న ఆధునిక సమాన విలువ మాత్రమే. అది 18వ శతాబ్దంలో కంపెనీ నేరుగా చెల్లించిన మొత్తం కాదు.
కంపెనీ, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ మరియు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి £15 మిలియన్ల అప్పు ఉందనే వాదన తప్పుదారి పట్టించేదిగా ఉంది. సమకాలీన ఆధారాల్లో ప్రస్తావించిన 15 మిలియన్ పౌండ్లు బ్రిటన్ గిడ్డంగుల్లో నిల్వ ఉన్న టీ బరువును సూచిస్తాయి. కంపెనీ అప్పు మొత్తాన్ని కాదు. [pib.gov.in]
బెంగాల్‌లో కంపెనీ దుష్పరిపాలన, కంపెనీ ఉద్యోగుల అవినీతి, కంపెనీ దివాళా తీసే ప్రమాదం వంటి అంశాలు బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ జోక్యానికి దారితీశాయి. ఆర్థిక సమస్యల్లో ఉన్న కంపెనీ వద్ద నిల్వ ఉన్న టీని విక్రయించడంలో సహాయపడేందుకు రెగ్యులేటింగ్ చట్టంతోపాటు 1773 టీ చట్టాన్ని కూడా తీసుకొచ్చారు. [pib.gov.in], [visionias.in]
ప్రధానమంత్రి లార్డ్ నార్త్ 1773 మే 18న ఈ బిల్లును బ్రిటిష్ పార్లమెంట్‌లో ప్రవేశపెట్టాడు. దీనికి 1773 జూన్ 21న రాజ ఆమోదం లభించింది.
ఈ చట్టాన్ని సాధారణంగా 1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టం అని పిలుస్తారు. దీని అధికారిక పేరు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చట్టం, 1772. దీని చట్టపరమైన సూచన 13 Geo. III, c. 63. అప్పట్లో ఉపయోగించిన పార్లమెంటరీ సంవత్సరాల లెక్కింపు విధానం కారణంగా పేరులో 1772 అని, సాధారణ వాడుకలో 1773 అని కనిపిస్తుంది. [pib.gov.in]
ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ రాజకీయ, పరిపాలనా వ్యవహారాల్లో బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ చేసిన మొదటి ముఖ్యమైన జోక్యం రెగ్యులేటింగ్ చట్టం. భారతదేశంలోని కంపెనీ పాలనపై పార్లమెంటరీ నియంత్రణకు ఇది నాంది పలికింది. [visionias.in]

ముఖ్యమైన నిబంధనలు

1. బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్

బెంగాల్ గవర్నర్ పదవిని బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్గా మార్చారు.
వారెన్ హేస్టింగ్స్ మొదటి బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్ అయ్యాడు.
అతనికి సహాయపడేందుకు నలుగురు సభ్యులతో కూడిన కార్యనిర్వాహక మండలిని ఏర్పాటు చేశారు.
నిర్ణయాలను మెజారిటీ ఓటు ఆధారంగా తీసుకోవాలని నిర్ణయించారు.

2. బొంబాయి, మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీల అధీనత

యుద్ధం, దౌత్య వ్యవహారాలకు సంబంధించి బొంబాయి మరియు మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలను బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్‌కు అధీనంగా చేశారు.
భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పరిపాలన కేంద్రీకరణ దిశగా ఇది తొలి చర్యల్లో ఒకటి.

3. సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటు

కలకత్తాలో ఒక సుప్రీంకోర్టును ఏర్పాటు చేయాలని ఈ చట్టం నిర్దేశించింది.
ఈ న్యాయస్థానం 1774లో పనిచేయడం ప్రారంభించింది.
ఇందులో ఒక ప్రధాన న్యాయమూర్తి, ముగ్గురు ఇతర న్యాయమూర్తులు ఉండేవారు.

4. కంపెనీ అధికారులపై నియంత్రణ

కంపెనీ ఉద్యోగులు వ్యక్తిగత వ్యాపారం చేయడాన్ని నిషేధించారు.
భారతీయుల నుంచి బహుమతులు, లంచాలు స్వీకరించడాన్ని కూడా నిషేధించారు.

5. పార్లమెంటరీ పర్యవేక్షణ

ఆదాయం, పౌర పరిపాలన మరియు సైనిక వ్యవహారాలకు సంబంధించిన నివేదికలను బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి సమర్పించాలని కంపెనీ డైరెక్టర్ల మండలిని ఆదేశించారు.
కంపెనీ వ్యవహారాలపై వ్యవస్థీకృత పార్లమెంటరీ పర్యవేక్షణకు ఇది ప్రారంభంగా నిలిచింది.

6. డైరెక్టర్ల మండలిలో మార్పులు

డైరెక్టర్ల పదవీకాలాన్ని పొడిగించారు.
డైరెక్టర్లందరినీ ప్రతి సంవత్సరం ఎన్నుకునే పద్ధతికి బదులు, ప్రతి సంవత్సరం నాలుగో వంతు మంది డైరెక్టర్లు పదవీ విరమణ చేసే విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.
కంపెనీ వాటాదారుల ఓటు అర్హతను పెంచారు.
దీనివల్ల చిన్న సమూహాలు కంపెనీ ఎన్నికలను ప్రభావితం చేయడం కష్టమైంది.

లోపాలు, పరిమితులు

1. అసమర్థమైన పార్లమెంటరీ నియంత్రణ

కంపెనీ తన నివేదికలను సమర్పించాలని చట్టం నిర్దేశించినప్పటికీ, ఆ నివేదికలను పరిశీలించడానికి లేదా కంపెనీని జవాబుదారీగా చేయడానికి సమర్థమైన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయలేదు. అందువల్ల పార్లమెంటరీ పర్యవేక్షణ పరిమితంగానే మిగిలిపోయింది.

2. గవర్నర్ జనరల్‌కు వీటో అధికారం లేకపోవడం

గవర్నర్ జనరల్ తన మండలిలోని మెజారిటీ నిర్ణయం ప్రకారం వ్యవహరించాల్సి వచ్చేది. అతనికి నిర్ణయాలను రద్దు చేసే సాధారణ వీటో అధికారం లేదు.

దీనివల్ల వారెన్ హేస్టింగ్స్‌ను అతని మండలి సభ్యులు తరచుగా ఓడించేవారు. ఫలితంగా పరిపాలనలో విభేదాలు, ప్రతిష్టంభనలు ఏర్పడ్డాయి. అతనికి సమాన ఓట్లు వచ్చినప్పుడు నిర్ణయాత్మక ఓటు వేసే అధికారం ఉన్నప్పటికీ, సాధారణ వీటో అధికారం లేదు. [visionias.in]

3. సుప్రీంకోర్టు అధికార పరిధిలో స్పష్టత లేకపోవడం

ఈ చట్టం కింది అంశాలను స్పష్టంగా నిర్వచించలేదు:

సుప్రీంకోర్టు భౌగోళిక అధికార పరిధి;
కోర్టు అధికారానికి లోబడే వ్యక్తుల వర్గాలు;
సుప్రీంకోర్టు, గవర్నర్ జనరల్ మండలి మధ్య సంబంధం;
ఆంగ్ల చట్టాలు, భారతీయుల వ్యక్తిగత చట్టాల మధ్య సంబంధం;
ఆదాయ వ్యవహారాలపై న్యాయస్థానం అధికార పరిధి.

ఈ అస్పష్టతల కారణంగా సుప్రీంకోర్టు, కార్యనిర్వాహక ప్రభుత్వం మధ్య విభేదాలు ఏర్పడ్డాయి. [visionias.in], [pib.gov.in]

4. బొంబాయి, మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలపై అసంపూర్ణ నియంత్రణ

బొంబాయి, మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలను కొన్ని విషయాల్లో బెంగాల్‌కు అధీనంగా చేసినప్పటికీ, సమాచార ప్రసారంలో తీవ్ర జాప్యం మరియు చట్టంలోని అస్పష్టతల కారణంగా గవర్నర్ జనరల్ వాటిపై సమర్థమైన నియంత్రణను అమలు చేయలేకపోయాడు.

5. అవినీతిని నిర్మూలించలేకపోవడం

వ్యక్తిగత వ్యాపారం చేయడాన్ని, బహుమతులు స్వీకరించడాన్ని నిషేధించినప్పటికీ, ఈ నిబంధనలను సమర్థంగా అమలు చేయడం కష్టమైంది. అందువల్ల కంపెనీ అధికారుల్లో అవినీతిని ఈ చట్టం పూర్తిగా అరికట్టలేకపోయింది.

6. భారతీయులకు ప్రాతినిధ్యం లేకపోవడం

ఈ చట్టాన్ని ప్రధానంగా కంపెనీని నియంత్రించడానికి, బ్రిటిష్ రాజకీయ, వాణిజ్య ప్రయోజనాలను పరిరక్షించడానికి రూపొందించారు. భారతీయులకు ఎలాంటి ప్రాతినిధ్యాన్ని కల్పించలేదు. పరిపాలనలో భారతీయులు పాల్గొనేందుకు సంస్థలను కూడా ఏర్పాటు చేయలేదు.

7. ఆదాయ సంబంధిత సమస్యలను పరిష్కరించకపోవడం

కంపెనీ భూమిశిస్తు విధానాల భారాన్ని మోస్తున్న రైతులు, ఇతర భారతీయుల సమస్యలను ఈ చట్టం తగినంతగా పరిష్కరించలేదు.

8. కార్యనిర్వాహక, న్యాయ అధికారాల మధ్య స్పష్టత లేకపోవడం

సుప్రీంకోర్టు అధికారాలు, గవర్నర్ జనరల్ మండలి అధికారాలు ఒకదానితో మరొకటి అతివ్యాప్తి చెందాయి. దీనివల్ల కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ, న్యాయ వ్యవస్థ మధ్య తరచూ వివాదాలు ఏర్పడ్డాయి.

ఈ లోపాల్లో కొన్నింటిని 1781 సెటిల్‌మెంట్ చట్టం ద్వారా సరిచేశారు. కంపెనీ వ్యవహారాలపై ప్రభుత్వ నియంత్రణ వ్యవస్థను 1784 పిట్స్ ఇండియా చట్టం ద్వారా మరింత పునర్వ్యవస్థీకరించారు. [visionias.in], [pib.gov.in]

చట్టం ప్రాముఖ్యత

1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టం ప్రాముఖ్యత:

ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పరిపాలనను నియంత్రించడానికి బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ చేసిన మొదటి ప్రధాన ప్రయత్నం.
కంపెనీ కేవలం వాణిజ్యపరమైన విధులనే కాకుండా రాజకీయ, పరిపాలనా విధులను కూడా నిర్వహిస్తోందని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం గుర్తించింది.
బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్ పదవిని ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా పరిపాలనా కేంద్రీకరణకు పునాది వేసింది.
కలకత్తాలో కేంద్ర న్యాయవ్యవస్థ ఏర్పాటుకు మార్గం సుగమం చేసింది.
కంపెనీ వ్యవహారాలపై పార్లమెంటరీ పర్యవేక్షణను ప్రారంభించింది.
1858లో భారతదేశ పరిపాలనను బ్రిటిష్ రాజ్యం ప్రత్యక్షంగా స్వాధీనం చేసుకునే క్రమానికి ఇది ప్రారంభ దశగా నిలిచింది. [pib.gov.in], [visionias.in]

ముగింపు

1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టం భారతదేశ రాజ్యాంగ, పరిపాలనా చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన స్థానాన్ని కలిగి ఉంది. భారతదేశంలోని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ రాజకీయ పరిపాలనను నియంత్రించడానికి బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ చేసిన మొదటి ముఖ్యమైన శాసనపరమైన ప్రయత్నం ఇది.

కేంద్రీకృత పరిపాలన, పార్లమెంటరీ పర్యవేక్షణ మరియు కేంద్ర న్యాయవ్యవస్థకు సంబంధించిన ప్రారంభ చట్టబద్ధ వ్యవస్థను ఇది ఏర్పాటు చేసింది. అయితే దీనిని పూర్తిస్థాయి **“లిఖిత రాజ్యాంగం”**గా పేర్కొనడం కంటే, బ్రిటిష్ భారతదేశంలో చట్టబద్ధమైన రాజ్యాంగ వికాసానికి ప్రారంభంగా పేర్కొనడం మరింత సముచితం.

ఈ చట్టంలోని అస్పష్టతలు, సంస్థాగత బలహీనతల కారణంగా తరువాత 1781 సెటిల్‌మెంట్ చట్టం, 1784 పిట్స్ ఇండియా చట్టం తీసుకురావాల్సి వచ్చింది. అయినప్పటికీ, ఈ చట్టం అమలులోకి వచ్చిన తర్వాత కంపెనీ ఆధీనంలోని ప్రాంతాల పరిపాలనను కేవలం ఒక ప్రైవేటు వాణిజ్య సంస్థకు సంబంధించిన వ్యవహారంగా పరిగణించడం సాధ్యం కాలేదు.

ఖచ్చితంగా. 1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టంలోని చారిత్రక నేపథ్యం, నిబంధనలు, లోపాలు మరియు ప్రాముఖ్యతను కవర్ చేసే పరీక్షోపయోగి క్విజ్ ఇది.

1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టం క్విజ్

బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు

1. ఇంగ్లీష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది?

A) 1498
B) 1600
C) 1757
D) 1765

2. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ రాజకీయ శక్తిగా ఎదగడానికి దోహదపడిన యుద్ధాలు ఏవి?

A) కర్ణాటక యుద్ధాలు మాత్రమే
B) ప్లాసీ యుద్ధం మాత్రమే
C) ప్లాసీ మరియు బక్సర్ యుద్ధాలు
D) మైసూర్ మరియు మరాఠా యుద్ధాలు

3. బక్సర్ యుద్ధం ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?

A) 1757
B) 1764
C) 1765
D) 1773

4. బెంగాల్, బీహార్ మరియు ఒరిస్సా ప్రాంతాల దివానీ హక్కులను కంపెనీ ఎప్పుడు పొందింది?

A) 1757
B) 1764
C) 1765
D) 1772

5. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి దివానీ హక్కులను మంజూరు చేసిన మొఘల్ చక్రవర్తి ఎవరు?

A) ఔరంగజేబు
B) బహదూర్ షా జఫర్
C) రెండవ షా ఆలం
D) ఫరూఖ్‌సియర్

6. బెంగాల్‌లో ద్వంద్వ పరిపాలనా విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టినవారు ఎవరు?

A) వారెన్ హేస్టింగ్స్
B) లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్
C) రాబర్ట్ క్లైవ్
D) లార్డ్ వెల్లెస్లీ

7. బెంగాల్‌లో ద్వంద్వ పరిపాలనా విధానం ఏ సంవత్సరంలో ప్రవేశపెట్టబడింది?

A) 1757
B) 1764
C) 1765
D) 1773

8. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని మరింత తీవ్రం చేసిన బెంగాల్ కరువు ఏ సంవత్సరంలో సంభవించింది?

A) 1760
B) 1765
C) 1770
D) 1773

9. 1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టానికి సంబంధించిన బిల్లును బ్రిటిష్ పార్లమెంట్‌లో ప్రవేశపెట్టినవారు ఎవరు?

A) విలియం పిట్
B) లార్డ్ నార్త్
C) రాబర్ట్ క్లైవ్
D) వారెన్ హేస్టింగ్స్

10. లార్డ్ నార్త్ రెగ్యులేటింగ్ బిల్లును పార్లమెంట్‌లో ఎప్పుడు ప్రవేశపెట్టాడు?

A) 18 మే 1773
B) 21 జూన్ 1773
C) 15 ఆగస్టు 1773
D) 26 జనవరి 1774

11. రెగ్యులేటింగ్ చట్టానికి రాజ ఆమోదం ఎప్పుడు లభించింది?

A) 18 మే 1773
B) 21 జూన్ 1773
C) 1 జనవరి 1774
D) 15 ఆగస్టు 1774

12. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం సాధారణంగా ఏ సంవత్సరంతో పిలవబడుతుంది?

A) 1765
B) 1772
C) 1773
D) 1784

13. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం అధికారికంగా ఏ పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది?

A) భారత పరిపాలనా చట్టం, 1773
B) ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చట్టం, 1772
C) బ్రిటిష్ ఇండియా చట్టం, 1774
D) భారత మండలి చట్టం, 1773

14. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం ద్వారా బెంగాల్ గవర్నర్ పదవిని ఏ విధంగా మార్చారు?

A) భారత వైస్రాయ్
B) బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్
C) భారత గవర్నర్ జనరల్
D) బ్రిటిష్ ఇండియా కార్యదర్శి

15. బెంగాల్ మొదటి గవర్నర్ జనరల్ ఎవరు?

A) రాబర్ట్ క్లైవ్
B) లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్
C) వారెన్ హేస్టింగ్స్
D) విలియం బెంటింక్

16. గవర్నర్ జనరల్‌కు సహాయపడే కార్యనిర్వాహక మండలిలో ఎంతమంది సభ్యులు ఉండేవారు?

A) ఇద్దరు
B) ముగ్గురు
C) నలుగురు
D) ఐదుగురు

17. గవర్నర్ జనరల్ మండలిలో నిర్ణయాలు ఏ పద్ధతిలో తీసుకునేవారు?

A) గవర్నర్ జనరల్ ఏకపక్ష నిర్ణయం
B) మెజారిటీ ఓటు
C) బ్రిటిష్ రాజు ఆదేశం
D) సుప్రీంకోర్టు నిర్ణయం

18. 1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టం ద్వారా ఏ ప్రెసిడెన్సీలను బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్‌కు అధీనంగా చేశారు?

A) బొంబాయి మరియు పంజాబ్
B) మద్రాస్ మరియు ఢిల్లీ
C) బొంబాయి మరియు మద్రాస్
D) బెంగాల్ మరియు బొంబాయి

19. బొంబాయి, మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలను ముఖ్యంగా ఏ విషయాల్లో బెంగాల్‌కు అధీనంగా చేశారు?

A) విద్య మరియు వ్యవసాయం
B) యుద్ధం మరియు దౌత్య వ్యవహారాలు
C) న్యాయ మరియు మత వ్యవహారాలు
D) సముద్ర వాణిజ్యం మాత్రమే

20. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం ప్రకారం సుప్రీంకోర్టును ఎక్కడ ఏర్పాటు చేశారు?

A) బొంబాయి
B) మద్రాస్
C) కలకత్తా
D) ఢిల్లీ

21. కలకత్తా సుప్రీంకోర్టు ఏ సంవత్సరంలో పనిచేయడం ప్రారంభించింది?

A) 1773
B) 1774
C) 1781
D) 1784

22. కలకత్తా సుప్రీంకోర్టులో ఎంతమంది న్యాయమూర్తులు ఉండేవారు?

A) ఒక ప్రధాన న్యాయమూర్తి, ఇద్దరు ఇతర న్యాయమూర్తులు
B) ఒక ప్రధాన న్యాయమూర్తి, ముగ్గురు ఇతర న్యాయమూర్తులు
C) ఇద్దరు ప్రధాన న్యాయమూర్తులు, ఇద్దరు ఇతర న్యాయమూర్తులు
D) మొత్తం ఐదుగురు న్యాయమూర్తులు

23. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం కంపెనీ ఉద్యోగులపై విధించిన నిషేధం ఏది?

A) భారతదేశంలో నివసించకూడదు
B) సైన్యంలో పనిచేయకూడదు
C) వ్యక్తిగత వ్యాపారం చేయకూడదు, బహుమతులు స్వీకరించకూడదు
D) భూమిశిస్తు వసూలు చేయకూడదు

24. 1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టంలోని ప్రధాన లోపం ఏది?

A) గవర్నర్ జనరల్‌కు అపరిమిత అధికారాలు ఇవ్వడం
B) గవర్నర్ జనరల్‌కు వీటో అధికారం లేకపోవడం
C) సుప్రీంకోర్టును ఏర్పాటు చేయకపోవడం
D) బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీని రద్దు చేయడం

25. సుప్రీంకోర్టుకు సంబంధించి చట్టంలోని ప్రధాన లోపం ఏమిటి?

A) న్యాయమూర్తులను నియమించకపోవడం
B) సుప్రీంకోర్టు అధికార పరిధిని స్పష్టంగా నిర్వచించకపోవడం
C) భారతీయ న్యాయమూర్తులను మాత్రమే నియమించడం
D) సుప్రీంకోర్టును లండన్‌లో ఏర్పాటు చేయడం

26. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం అవినీతిని పూర్తిగా అరికట్టలేకపోవడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

A) అవినీతిని చట్టబద్ధం చేయడం
B) కంపెనీ అధికారులకు ఎక్కువ వేతనాలు ఇవ్వడం
C) నిషేధాలను సమర్థంగా అమలు చేయలేకపోవడం
D) భారతీయులకు పరిపాలనా అధికారం ఇవ్వడం

27. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం భారతీయులకు ఏమి కల్పించలేదు?

A) మత స్వేచ్ఛ
B) పరిపాలనలో ప్రాతినిధ్యం
C) వ్యవసాయ భూములు
D) వాణిజ్య హక్కులు

28. 1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టంలోని కొన్ని న్యాయపరమైన లోపాలను సరిచేసిన చట్టం ఏది?

A) 1781 సెటిల్‌మెంట్ చట్టం
B) 1784 పిట్స్ ఇండియా చట్టం
C) 1813 చార్టర్ చట్టం
D) 1833 చార్టర్ చట్టం

29. కంపెనీపై బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ నియంత్రణను మరింత పునర్వ్యవస్థీకరించిన చట్టం ఏది?

A) 1773 టీ చట్టం
B) 1781 సెటిల్‌మెంట్ చట్టం
C) 1784 పిట్స్ ఇండియా చట్టం
D) 1858 భారత ప్రభుత్వ చట్టం

30. భారతదేశ రాజ్యాంగ చరిత్రలో 1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టం ప్రాధాన్యం ఏమిటి?

A) భారతదేశానికి సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యం ఇచ్చింది
B) భారతీయులకు సార్వత్రిక ఓటుహక్కు ఇచ్చింది
C) కంపెనీ పరిపాలనపై బ్రిటిష్ పార్లమెంటరీ నియంత్రణకు నాంది పలికింది
D) ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలనను వెంటనే రద్దు చేసింది

ప్రకటన ఆధారిత ప్రశ్నలు

31. కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

రెగ్యులేటింగ్ చట్టం బెంగాల్ గవర్నర్‌ను బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్‌గా మార్చింది.
వారెన్ హేస్టింగ్స్ మొదటి బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్‌గా నియమితుడయ్యాడు.
గవర్నర్ జనరల్‌కు నలుగురు సభ్యులతో కూడిన మండలి సహాయం చేసేది.

పై ప్రకటనల్లో సరైనవి ఏవి?

A) 1 మాత్రమే
B) 1 మరియు 2 మాత్రమే
C) 2 మరియు 3 మాత్రమే
D) 1, 2 మరియు 3

32. కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టం ద్వారా కలకత్తాలో సుప్రీంకోర్టును ఏర్పాటు చేశారు.
సుప్రీంకోర్టు 1774లో పనిచేయడం ప్రారంభించింది.
సుప్రీంకోర్టు అధికార పరిధిని చట్టంలో పూర్తిగా స్పష్టం చేశారు.

సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి: